Jeśli w serwisie kursy360.pl – w komentarzu, we wpisie na forum albo w materiale redakcji – widzisz treść, która jest niezgodna z prawem (np. zniesławia, narusza prawa autorskie, ujawnia dane osobowe albo ma manipulować kursem) lub łamie Regulamin serwisu, zgłoś ją tutaj. Zgłaszać może każdy, także bez konta. Mechanizm działa zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) 2022/2065 (akt o usługach cyfrowych, DSA).
Przy komentarzu i wpisie na forum znajdziesz przycisk „Zgłoś naruszenie” – formularz wypełni wtedy adres treści za Ciebie. Zgłoszenie możesz też wysłać e-mailem na admin@kursy360.pl.
Co powinno zawierać zgłoszenie
Dokładne miejsce treści – adres (URL) strony, na której ją widzisz.
Uzasadnienie – dlaczego treść jest Twoim zdaniem niezgodna z prawem albo z Regulaminem i co konkretnie jest nie tak.
Imię i nazwisko (lub nazwa) oraz adres e-mail – na ten adres wyślemy potwierdzenie przyjęcia i decyzję. Dane są wymagane z jednym wyjątkiem: zgłoszenie dotyczące seksualnego wykorzystywania dzieci (przestępstwa z art. 3–7 dyrektywy 2011/93/UE) możesz wysłać bez danych kontaktowych.
Oświadczenie o dobrej wierze – że informacje i zarzuty zawarte w zgłoszeniu są dokładne i kompletne.
Błąd w danych, w analizie albo uwagę do materiału (bez zarzutu naruszenia prawa) wyślij na admin@kursy360.pl – poprawimy go.
Co dzieje się dalej
Po wysłaniu dostajesz numer zgłoszenia, a na podany adres e-mail – potwierdzenie przyjęcia.
Zgłoszenie rozpatruje człowiek z redakcji – rzetelnie, obiektywnie i bez zbędnej zwłoki. Decyzji nie podejmujemy wyłącznie automatycznie.
Jeśli treść jest niezgodna z prawem lub z Regulaminem, ukrywamy ją albo usuwamy. W przeciwnym razie zostaje w serwisie.
O decyzji informujemy Cię e-mailem – z uzasadnieniem i informacją o możliwościach odwołania.
Autor treści, której widoczność ograniczamy, dostaje od nas uzasadnienie decyzji (art. 17 DSA). Nie ujawniamy mu danych osoby zgłaszającej, chyba że jest to niezbędne.
Zgłoszenia ewidentnie bezzasadne albo powtarzane w celu zakłócenia pracy serwisu możemy odrzucić bez szczegółowego rozpatrywania.
Odwołanie od decyzji
Jeśli nie zgadzasz się z naszą decyzją – jako zgłaszający albo jako autor treści – możesz w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania napisać na admin@kursy360.pl. Podaj numer sprawy (numer zgłoszenia) lub adres treści oraz powody odwołania. Odwołanie rozpatrzy – jeśli to możliwe – inna osoba niż ta, która podjęła decyzję; odpowiemy z uzasadnieniem bez zbędnej zwłoki, co do zasady w ciągu 14 dni. Odwołanie jest dobrowolne i nie pozbawia Cię innych środków ochrony.
Niezależnie od tego możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów przed certyfikowanym organem (art. 21 rozporządzenia 2022/2065), złożyć skargę do koordynatora usług cyfrowych (w Polsce: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej) albo dochodzić swoich praw przed sądem. Pełne zasady opisuje Regulamin (§ 4b).
Punkt kontaktowy
Elektroniczny punkt kontaktowy dla użytkowników serwisu i organów (art. 11 i 12 rozporządzenia 2022/2065): admin@kursy360.pl. Z użytkownikami porozumiewamy się po polsku, a z organami – po polsku lub po angielsku. Dane Usługodawcy znajdziesz w Regulaminie (§ 1) i w Polityce prywatności.
Widżet kursy360.pl – kurs waluty albo cena surowca na Twojej stronie
Widżet kursy360.pl to bezpłatny widżet naszego serwisu, który możesz pobrać i umieścić na własnej stronie – na przykład na stronie firmy rozliczającej się w walutach, w serwisie kantoru, na blogu albo w portalu. Pokazuje kurs waluty (kurs średni NBP, kupno i sprzedaż, kurs na żywo) albo cenę surowca (złoto, srebro, ropa, gaz, miedź, zboża i inne), wykres z ostatnich 12 miesięcy, krótkie podsumowanie i cztery ostatnie wiadomości. Wybierz walutę lub surowiec, motyw i sekcje, sprawdź podgląd na żywo, a po założeniu bezpłatnego konta skopiuj gotowy kod.
Konfigurator i podgląd działają dla każdego. Gotowy kod i pliki do pobrania są dostępne po założeniu bezpłatnego konta.
Konfigurator i pobieranie widżetu
Wybierz walutę albo surowiec, a potem ustaw wygląd widżetu – podgląd na żywo odświeża się na bieżąco. Po założeniu bezpłatnego konta (albo po zalogowaniu) skopiujesz gotowy kod jednym przyciskiem albo pobierzesz go jako plik HTML, a skrypt widżetu – jako plik JavaScript, jeśli wolisz hostować go u siebie.
Co pokazuje widżet
Nagłówek – nazwa waluty lub surowca, kod, aktualny kurs albo cena, zmiana procentowa z oznaczeniem ▲ / ▼ (kierunek, nie ocena) oraz data i godzina notowania.
Podsumowanie – dla walut: kurs średni NBP z datą tabeli, kupno i sprzedaż z tabeli C, zakres i zmiana z 12 miesięcy; dla surowców: cena w złotych, zakres dnia, zakres i zmiana z 12 miesięcy; do tego krótki, automatyczny opis (m.in. bank centralny i termin jego najbliższej decyzji oraz siła sygnałów w Skanerze AI).
Wykres – dzienne kursy średnie NBP (waluty) albo ceny zamknięcia najbliższego kontraktu terminowego (surowce) z podpowiedzią po najechaniu lub dotknięciu i zakresami 1M, 3M, 6M oraz 1R. Rysuje go sam widżet z danych naszego API – bez zewnętrznych serwisów.
Ostatnie wiadomości – cztery najnowsze wiadomości z serwisów finansowych, energetycznych i rolnych, w których mowa o tej walucie lub surowcu.
Stopka – odnośnik do strony waluty lub surowca w Kursy360.pl i do jej forum, zastrzeżenie, że dane mają charakter informacyjny, oraz odnośnik „Widżet kursy360.pl do pobrania”.
Widżet pokazuje te same dane co strony walut i surowców w serwisie, z tych samych źródeł: NBP, Coinbase (kursy na żywo) i Yahoo Finance (ceny surowców z opóźnieniem) – opisujemy je na stronie O nas. Kurs w widżecie jest informacyjny: bank albo kantor wymienia walutę po własnym kursie.
Jak umieścić widżet na stronie
Sposób 1: wklej kod (zalecany)
Załóż bezpłatne konto lub zaloguj się, a potem skopiuj kod z konfiguratora przyciskiem „Skopiuj kod widżetu” albo pobierz go jako plik przyciskiem „Pobierz plik z kodem”.
Wklej go w kodzie HTML strony, w miejscu, w którym ma się pojawić widżet. W edytorze CMS (np. WordPress, Joomla, Wix, Webflow) użyj trybu „HTML”, bloku „Własny kod HTML” albo elementu „Embed”.
Zapisz i odśwież stronę. Widżet pobierze dane i dopasuje się do szerokości miejsca, w którym go wstawiono.
Kod składa się z kontenera <div class="k360-rate-widget"> z ustawieniami (atrybuty data-*) i widocznym odnośnikiem do strony waluty lub surowca oraz ze skryptu k360-widget.js. Skrypt wystarczy dołączyć raz – obsłuży wszystkie widżety na stronie. Ogólny przykład (zamiast EUR wpisz kod waluty albo surowca):
Sposób 2: własna kopia skryptu na Twoim serwerze (zaawansowany)
Pobierz skrypt (po założeniu bezpłatnego konta): k360-widget.js.
Wgraj plik na swój serwer, np. do katalogu głównego strony (adres /k360-widget.js).
Skopiuj kod z konfiguratora po zaznaczeniu w ustawieniach zaawansowanych „Własna kopia skryptu na moim serwerze”. Kontener dostanie atrybut data-base="https://kursy360.pl", dzięki któremu kopia skryptu nadal pobiera dane z naszego API.
Kopia skryptu nie aktualizuje się sama. Nie zmieniaj jej treści, w szczególności stopki z odnośnikami i zastrzeżeniem (zob. Regulamin, § 8b).
Parametry i interfejs JavaScript
Atrybut
Wartości
Domyślnie
Opis
data-ticker
kod waluty (np. EUR, USD, CHF) albo surowca (XAU złoto, XAG srebro, BRENT, WTI, NATGAS, COPPER, WHEAT …; złoto NBP – ZLNBP)
wymagany
Instrument, którego dane pokazuje widżet. Listę kodów zobaczysz w konfiguratorze.
data-theme
light, dark, auto
light
Motyw. auto dopasowuje się do ustawienia systemu odwiedzającego.
data-width
np. 100%, 640px, 40rem
100%
Największa szerokość widżetu.
data-chart-height
200–700
300
Wysokość wykresu w pikselach.
data-show-chart
true, false
true
Wykres.
data-show-summary
true, false
true
Podsumowanie: wskaźniki i opis tekstowy. Nagłówek z kursem jest zawsze widoczny.
data-show-news
true, false
true
Cztery ostatnie wiadomości.
data-base
adres serwisu
adres, z którego pobrano skrypt
Tylko przy własnej kopii skryptu – ustaw wtedy https://kursy360.pl.
Widżetami można też sterować z JavaScriptu. Skrypt udostępnia obiekt K360Widget z metodami mount, update, reload, destroy i init, a na kontenerze wywołuje zdarzenia k360:ready i k360:error:
Widżet korzysta z publicznego interfejsu GET https://kursy360.pl/api/v1/widget/KOD (np. /api/v1/widget/EUR albo /api/v1/widget/XAU; działa też adres strony surowca, np. /api/v1/widget/zloto). Odpowiedź ma nagłówki Content-Type: application/json; charset=utf-8, Access-Control-Allow-Origin: * i Cache-Control: public, max-age=300. Nieznany kod kończy się kodem 404, chwilowa niedostępność danych – kodem 503.
Dla walut price to kurs na żywo (gdy jest), a nbp_mid – kurs średni NBP; kwoty są w złotych za 1 jednostkę waluty (per podpowiada, że czytelniej pokazać kurs za 100 albo 10 000 jednostek, np. JPY, HUF). Dla surowców price to cena w dolarach w jednostce z pola unit (np. USD/uncja), a price_pln – ta sama cena w złotych. Pole chart.points to pary [data, kurs] od najstarszej (do około 13 miesięcy wstecz).
Wymagania techniczne, prywatność i bezpieczeństwo
Lekki i niezależny. Jeden plik JavaScript bez bibliotek zewnętrznych; styl odizolowany (Shadow DOM) – style Twojej strony nie psują widżetu, a widżet nie zmienia wyglądu strony.
Szybkie ładowanie. Skrypt ładuje się asynchronicznie, dane razem z wykresem i wiadomościami przychodzą jednym zapytaniem, a zarezerwowane miejsce (min-height) ogranicza przesuwanie treści strony.
Responsywność i dostępność. Widżet dopasowuje się do szerokości miejsca (od około 280 px), ma motyw jasny i ciemny i można go obsłużyć klawiaturą.
Prywatność. Zapytania do API Kursy360.pl nie używają plików cookie ani identyfikatorów odwiedzającego – serwer widzi tylko adres IP, jak przy każdym połączeniu. Widżet niczego nie zapisuje w urządzeniu odwiedzającego i nie ładuje skryptów, ramek ani czcionek od osób trzecich.
Polityka CSP. Jeśli Twoja strona używa nagłówka Content-Security-Policy, dodaj: script-src https://kursy360.pl; connect-src https://kursy360.pl. Przy własnej kopii skryptu w script-src wystarczy Twoja domena.
Gdy brakuje danych. Przy błędzie sieci albo nieznanym kodzie widżet pokazuje komunikat z odnośnikiem do strony waluty lub surowca – nie przerywa działania strony.
Pytania i odpowiedzi
Czy widżet jest bezpłatny?
Tak. Gotowy kod i pliki do pobrania udostępniamy po założeniu bezpłatnego konta (bez karty płatniczej), a działanie widżetu i publiczne API nie wymagają klucza. Prosimy tylko o pozostawienie w kodzie odnośnika do strony w Kursy360.pl. Korzystanie z widżetu i API podlega Regulaminowi serwisu.
Czy mogę używać kursu z widżetu do rozliczeń?
Do rozliczeń podatkowych i księgowych używa się kursu średniego NBP z właściwej tabeli – widżet pokazuje go z datą i numerem tabeli, ale za poprawność rozliczenia odpowiada rozliczający. Kursy na żywo i ceny surowców są informacyjne i mogą być opóźnione, a bank albo kantor wymienia walutę po własnym kursie.
Skąd pochodzą dane w widżecie?
Kursy średnie, kupno i sprzedaż – z tabel NBP, kursy walut na żywo – z Coinbase, ceny surowców – z Yahoo Finance (najbliższe kontrakty terminowe, z opóźnieniem), wiadomości – z serwisów prasowych i branżowych. Źródła opisujemy na stronie O nas. Dane mają charakter informacyjny i nie są rekomendacją inwestycyjną.
Czy widżet spowolni moją stronę?
Nie powinien. Skrypt ładuje się asynchronicznie, dane są pobierane jednym zapytaniem i przechowywane w pamięci podręcznej przez 5 minut, a wykres rysuje sam widżet – bez zewnętrznych skryptów.
Czy widżet działa na telefonie?
Tak. Układ dopasowuje się do szerokości miejsca, w którym wstawiono widżet (od około 280 px), a wykres po dotknięciu pokazuje kurs z wybranego dnia.
Widżet pokazuje komunikat o błędzie. Co robić?
Sprawdź, czy kod w data-ticker jest poprawny (np. EUR, XAU), i odśwież stronę. Jeśli problem się utrzymuje, napisz na admin@kursy360.pl.
Kursy walut NBP – tabele A, B i C, kurs średni i spread
Narodowy Bank Polski w każdy dzień roboczy publikuje kursy kilkudziesięciu walut. To punkt odniesienia dla podatków, faktur i umów – ale nie cena, po której wymienisz pieniądze w kantorze. Wyjaśniamy, czym różnią się tabele A, B i C, o której godzinie się ukazują, skąd się bierze spread i kiedy kurs średni NBP ma znaczenie w praktyce.
NBP publikuje kursy walut w trzech tabelach. Każda ma numer w formacie „204/A/NBP/2026” – to kolejny numer tabeli w danym roku, litera tabeli i rok.
Tabela
Co zawiera
Kiedy się ukazuje
A
Kursy średnie ponad 30 najważniejszych walut, m.in. euro, dolara, franka, funta, jena i koron skandynawskich, oraz SDR (kod XDR)
w każdy dzień roboczy, 11:45–12:15
B
Kursy średnie ponad 100 pozostałych walut, m.in. z Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej
w środy, 11:45–12:15
C
Kursy kupna i sprzedaży 12 walut (USD, EUR, CHF, GBP, JPY, AUD, CAD, CZK, DKK, NOK, SEK, HUF) i SDR
w każdy dzień roboczy, 7:45–8:15
W Kursy360 na stronie kursów walut pokazujemy kursy średnie z tabeli A oraz kupno i sprzedaż z tabeli C, a każda waluta ma własną stronę z wykresem – np. euro, dolar czy frank szwajcarski.
Kiedy NBP publikuje kursy
Tabela A
Ukazuje się w każdy dzień roboczy między 11:45 a 12:15. Kurs euro NBP wylicza na godzinę 11:00 na podstawie kursów rynkowych, a kursy pozostałych walut – z kursu EUR/PLN i kursów krzyżowych euro do tych walut. Kurs średni jest więc „zdjęciem” rynku z jednej chwili, a nie średnią z całego dnia.
Tabela C
Ukazuje się rano, między 7:45 a 8:15, i obowiązuje przez cały dzień. NBP wylicza ją z kursów rynkowych z godziny 16:00 poprzedniego dnia roboczego: kurs kupna jest o 1% niższy, a kurs sprzedaży o 1% wyższy od tak wyliczonego kursu.
Tabela B
Jest tygodniowa – NBP publikuje ją w środy między 11:45 a 12:15. Jeśli środa jest dniem wolnym od pracy, tabela ukazuje się dzień wcześniej. Przykład: 11 listopada 2026 r. wypada w środę, więc tabela B pojawi się we wtorek 10 listopada.
Kurs średni a kurs kupna i sprzedaży
Kurs średni to kurs referencyjny – nikt nie kupuje ani nie sprzedaje po nim walut w zwykłym kantorze czy banku. Służy do przeliczeń w księgowości, podatkach, statystyce i umowach.
Kurs kupna to cena, po której bank lub kantor kupuje od ciebie walutę (wypłaca ci złote), a kurs sprzedaży – cena, po której ci ją sprzedaje. Kurs sprzedaży jest zawsze wyższy od kursu kupna.
Banki i kantory ustalają własne kursy – zależnie od notowań na rynku międzybankowym, kosztów, konkurencji i wymienianej kwoty – i mogą je zmieniać nawet co kilka minut. Banki często mają osobne kursy dla gotówki („pieniądze”) i dla przelewów czy płatności kartą („dewizy”); dla gotówki różnica między kupnem a sprzedażą jest zwykle większa.
Spread na przykładzie 1000 euro
Spread to różnica między kursem sprzedaży a kursem kupna – w praktyce cena usługi wymiany. Przykład z wymyślonymi liczbami: kurs średni NBP euro wynosi 4,30 zł, a dwie instytucje mają takie kursy:
Gdzie
Kupno
Sprzedaż
Spread
Kantor A
4,27 zł
4,33 zł
0,06 zł (ok. 1,4%)
Bank B, gotówka
4,18 zł
4,42 zł
0,24 zł (ok. 5,6%)
Kupujesz 1000 EUR: w kantorze A płacisz 4330 zł, w banku B – 4420 zł. Po kursie średnim byłoby to 4300 zł.
Od razu sprzedajesz te 1000 EUR: kantor A wypłaci 4270 zł, a bank B – 4180 zł. Na samej wymianie „tam i z powrotem” tracisz odpowiednio 60 zł i 240 zł.
Procent spreadu to (kurs sprzedaży − kurs kupna) ÷ kurs średni × 100. Porównując oferty, patrz na kwotę, którą faktycznie zapłacisz lub dostaniesz – razem z prowizją i opłatą za przelew. Przeliczenie po kursie średnim NBP, po kursach z tabeli C albo po kursie z notowań w ciągu dnia zrobisz w kalkulatorze walut. Ma on charakter informacyjny – kurs w banku i kantorze będzie inny.
Kiedy kurs średni NBP jest potrzebny
PIT i CIT – przychody i koszty w walutach obcych przelicza się na złote po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu albo poniesienia kosztu (art. 11a ustawy o PIT; podobne zasady zawiera ustawa o CIT). Dotyczy to np. dywidend z zagranicy czy sprzedaży zagranicznych akcji.
VAT – kwoty w walucie obcej przelicza się co do zasady po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego, a gdy faktura została wystawiona wcześniej – przed dniem jej wystawienia (art. 31a ustawy o VAT). Zamiast tego można wybrać ostatni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny.
Faktury – na fakturze wystawionej w walucie obcej kwotę VAT trzeba podać także w złotych.
Różnice kursowe w firmie – gdy kurs z dnia zapłaty różni się od kursu przyjętego przy fakturze, powstają dodatnie lub ujemne różnice kursowe, które wpływają na dochód.
Umowy – wiele umów, np. najmu w euro, odsyła do kursu średniego NBP z określonego dnia.
Zwróć uwagę na słowo „poprzedzający”. Przykład (liczby wymyślone): w poniedziałek otrzymujesz 500 USD dywidendy z zagranicznej spółki. Bierzesz kurs z tabeli A z piątku – jeśli wynosił 3,90 zł, przychód to 1950 zł. Gdyby piątek był świętem, właściwa byłaby tabela z czwartku. Przepisy mają wyjątki i bywają zmieniane, więc w konkretnej sprawie sprawdź aktualny tekst ustawy albo zapytaj doradcę podatkowego.
Jak czytać tabelę: przeliczniki, zmiany i dni bez kursów
Waluty podawane za 100 jednostek
Kurs walut o niskiej wartości pojedynczej jednostki NBP podaje za 100 lub 10 000 jednostek. W tabeli A dotyczy to m.in. jena (100 JPY), forinta (100 HUF), korony islandzkiej (100 ISK), peso chilijskiego (100 CLP), rupii indyjskiej (100 INR) i wona (100 KRW), a rupię indonezyjską podaje się za 10 000 IDR. Przykład (liczby wymyślone): jeśli 100 JPY kosztuje 2,50 zł, to jeden jen kosztuje 0,025 zł, a 20 000 jenów – 500 zł.
Zmiana kursu
Zmiana przy kursie to różnica między bieżącą a poprzednią tabelą. Wzrost kursu EUR/PLN oznacza, że za euro trzeba zapłacić więcej złotych: euro się umocniło, a złoty osłabił. Na stronach walut obok kursu średniego NBP pokazujemy też notowania w ciągu dnia – zmieniają się na bieżąco i mogą odbiegać od kursu z tabeli A, który obowiązuje bez zmian do publikacji kolejnej tabeli.
Dni bez tabel
W soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy NBP nie publikuje tabel. Obowiązuje wtedy ostatnia opublikowana tabela – w poniedziałek rano „aktualny” kurs średni to wciąż kurs z piątku, dopóki nie ukaże się nowa tabela A. Dlatego zmiana kursu po długim weekendzie obejmuje ruchy rynku z kilku dni.
Cena złota NBP
NBP publikuje też w dni robocze wyliczoną przez siebie cenę 1 grama złota w próbie 1000, czyli czystego złota, w złotych. To cena informacyjna, a nie oferta sprzedaży – dealerzy sztabek i monet ustalają własne ceny. Na liście surowców pokazujemy ją jako „Złoto NBP” (zł za gram), obok ceny złota w dolarach za uncję. Jak przeliczać te ceny, wyjaśniamy w poradniku Złoto i metale szlachetne.
Pytania i odpowiedzi
O której godzinie NBP publikuje kurs średni?
Tabela A z kursami średnimi ukazuje się w każdy dzień roboczy między 11:45 a 12:15. Tabela C z kursami kupna i sprzedaży – między 7:45 a 8:15, a tabela B – w środy między 11:45 a 12:15.
Dlaczego w kantorze nie mogę wymienić waluty po kursie NBP?
Kurs średni NBP jest kursem referencyjnym, a nie ofertą. Kantory i banki wymieniają waluty po własnych kursach, a spread pokrywa ich koszty i zysk. Nawet w tabeli C kursy kupna i sprzedaży NBP różnią się o ok. 2%.
Jaki kurs NBP wziąć do rozliczenia podatku?
Co do zasady kurs średni z tabeli A z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu lub poniesienia kosztu (PIT i CIT). W VAT – z ostatniego dnia roboczego przed powstaniem obowiązku podatkowego lub wystawieniem faktury, z możliwością wyboru kursu EBC. W razie wątpliwości zapytaj doradcę podatkowego.
Dlaczego kurs jena wygląda na tak wysoki?
NBP podaje kurs jena za 100 jednostek (100 JPY). Kurs jednego jena uzyskasz, dzieląc tę wartość przez 100. Podobnie jest m.in. z forintem i wonem, a rupię indonezyjską podaje się za 10 000 jednostek.
Jaki kurs obowiązuje w weekend i w święta?
W dni wolne od pracy NBP nie publikuje tabel, więc obowiązuje ostatnia opublikowana tabela – zwykle z piątku lub z ostatniego dnia roboczego przed świętem. Nowy kurs średni pojawi się w najbliższy dzień roboczy po 11:45.
Co porusza złotym – stopy procentowe, inflacja i nastroje na świecie
Kurs złotego zmienia się codziennie, nawet gdy w Polsce nic ważnego się nie wydarzyło. Złoty to waluta średniej, otwartej gospodarki, więc reaguje zarówno na decyzje Rady Polityki Pieniężnej i dane z GUS, jak i na to, co robią Fed, EBC i inwestorzy na całym świecie. Opisujemy najważniejsze czynniki, mechanizm ich działania i to, jak śledzić je w kalendarzu.
Od 2000 r. kurs złotego jest płynny: kształtuje go popyt i podaż na rynku walutowym, a NBP nie broni żadnego docelowego poziomu. Najważniejsza para to EUR/PLN, bo strefa euro jest głównym partnerem handlowym Polski. Kurs USD/PLN w dużej mierze wynika z dwóch innych kursów: USD/PLN ≈ EUR/PLN ÷ EUR/USD.
Przykład z wymyślonymi liczbami: EUR/PLN wynosi 4,30, a EUR/USD 1,10 – dolar kosztuje więc ok. 3,91 zł. Jeśli dolar umocni się na świecie i EUR/USD spadnie do 1,05, przy niezmienionym EUR/PLN dolar podrożeje do ok. 4,10 zł, choć w Polsce nic się nie zmieniło.
Uwaga na kierunek: spadek kursu EUR/PLN z 4,30 do 4,25 oznacza, że euro tanieje, czyli złoty się umacnia (aprecjacja). Wzrost kursu to osłabienie złotego (deprecjacja).
Stopy procentowe i Rada Polityki Pieniężnej
O stopach procentowych NBP decyduje Rada Polityki Pieniężnej (RPP) – prezes NBP i dziewięciu członków powoływanych po równo przez Prezydenta, Sejm i Senat na sześć lat. Podstawowym celem NBP jest stabilny poziom cen; cel inflacyjny wynosi 2,5% z dopuszczalnym przedziałem wahań ±1 pkt proc.
Najważniejsza jest stopa referencyjna – wyznacza rentowność 7-dniowych bonów pieniężnych NBP i przekłada się na oprocentowanie lokat, kredytów i obligacji. Mechanizm jest prosty: wyższe stopy w Polsce przy niezmienionych stopach za granicą sprawiają, że trzymanie pieniędzy w złotych daje wyższe odsetki, co zwykle zwiększa popyt na złotego. Obniżki działają w przeciwną stronę.
Rynek reaguje jednak głównie na zaskoczenie. Jeśli wszyscy spodziewali się obniżki i do niej doszło, kurs może się prawie nie ruszyć – oczekiwania były już „w cenie”. Większe ruchy wywołują niespodzianki i zmiana tonu: komunikat po posiedzeniu, konferencja prezesa NBP czy nowa projekcja inflacji. Nie podajemy tu poziomu stóp, bo może się zmienić po każdym posiedzeniu – terminy posiedzeń RPP znajdziesz w kalendarzu, a aktualne stopy na stronie NBP.
Inflacja i dane z gospodarki
Inflacja wpływa na złotego głównie przez oczekiwania co do stóp. Wyższa od prognoz inflacja CPI zwiększa szansę, że RPP dłużej utrzyma wysokie stopy albo je podniesie – w krótkim okresie bywa to wsparciem dla złotego. Trwale wysoka inflacja osłabia jednak siłę nabywczą pieniądza i zaufanie do waluty. GUS publikuje szybki szacunek inflacji na koniec miesiąca, a pełne dane – w połowie kolejnego.
Inwestorzy porównują też realne stopy procentowe, czyli stopy pomniejszone o inflację. Przykładowo: stopa 5% przy inflacji 3% daje realnie ok. 2%, a przy inflacji 7% – realnie ok. minus 2%.
Inne ważne dane to PKB, produkcja przemysłowa, sprzedaż detaliczna i wynagrodzenia, a z zagranicy m.in. indeksy PMI. Za każdym razem liczy się różnica między odczytem a prognozą ekonomistów (konsensusem), a nie sama liczba.
Fed, EBC i różnica stóp procentowych
Rezerwa Federalna (Fed) ustala przedział docelowy stopy funduszy federalnych w USA; jej komitet FOMC ma osiem planowych posiedzeń w roku. Europejski Bank Centralny (EBC) prowadzi politykę pieniężną strefy euro i steruje nią głównie przez stopę depozytową; decyzje o stopach zapadają mniej więcej co sześć tygodni.
Liczy się różnica stóp między Polską a zagranicą. Gdy stopy w Polsce są wyraźnie wyższe, część inwestorów pożycza tanio w euro lub dolarach i lokuje pieniądze w złotowych obligacjach czy depozytach – to tzw. carry trade, który zwiększa popyt na złotego. Kiedy różnica się zmniejsza, np. RPP obniża stopy, a EBC je podnosi, ta strategia przestaje się opłacać, co może osłabiać złotego.
Fed działa też pośrednio: podwyżki stóp w USA zwykle umacniają dolara i ograniczają apetyt na ryzyko, co szkodzi walutom rynków wschodzących, w tym złotemu. Obniżki często działają odwrotnie – ale te zależności nie sprawdzają się za każdym razem.
Złoty jako waluta rynku wschodzącego
Dla globalnych inwestorów złoty jest zwykle walutą rynku wschodzącego – postrzeganą jako bardziej ryzykowna niż dolar, euro czy frank. Gdy na świecie rośnie niepokój (spadki na giełdach, kryzys finansowy, wojna), kapitał przenosi się do „bezpiecznych przystani”: dolara, franka szwajcarskiego, jena, złota i obligacji USA. Złoty traci wtedy często razem z forintem, niezależnie od sytuacji w Polsce – tak było np. w marcu 2020 r. na początku pandemii i po inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. W spokojnych okresach, gdy inwestorzy chętnie kupują ryzykowne aktywa, złoty zwykle zyskuje.
Bilans płatniczy, fundusze UE i obligacje
Rachunek bieżący – eksport, import, dochody i transfery. Nadwyżka oznacza, że do kraju napływa więcej walut, niż z niego wypływa, co sprzyja złotemu; trwały deficyt działa odwrotnie. Dane publikuje co miesiąc NBP.
Fundusze unijne – euro z budżetu UE trzeba wymienić na złote, żeby sfinansować wydatki w Polsce, co tworzy popyt na złotego. Ministerstwo Finansów może jednak wymieniać część środków bezpośrednio w NBP, z pominięciem rynku, żeby nie wywoływać gwałtownych ruchów kursu.
Inwestycje zagraniczne – budowa fabryk, przejęcia polskich firm i zakupy akcji na GPW przez zagranicznych inwestorów wymagają kupna złotych.
Obligacje skarbowe – rentowność polskich obligacji i jej różnica wobec obligacji niemieckich pokazuje, jakiej premii za ryzyko żądają inwestorzy. Napływ kapitału na rynek obligacji wspiera złotego, odpływ go osłabia. Wysoki deficyt budżetowy może tę premię podnosić.
Interwencje NBP i geopolityka
NBP może interweniować na rynku walutowym, czyli kupować lub sprzedawać waluty, żeby ograniczyć gwałtowne ruchy kursu. Przy płynnym kursie zdarza się to rzadko – przykładem jest grudzień 2020 r., gdy NBP sprzedawał złote i kupował waluty, by powstrzymać umacnianie się złotego. Kursem potrafi poruszyć już sama zapowiedź możliwej interwencji, tzw. interwencja słowna.
Geopolityka działa przez nastroje i premię za ryzyko: wojna w Ukrainie, napięcia w regionie czy wydarzenia polityczne w kraju mogą skłaniać inwestorów do ostrożności wobec złotego. Ich wpływ bywa krótkotrwały, jeśli nie zmieniają przepływów pieniędzy ani perspektyw stóp procentowych.
Przykładowe scenariusze
Poniższe sytuacje są uproszczone – pokazują kierunek, w jakim zwykle działa dany czynnik, a nie prognozę. W praktyce na kurs działa jednocześnie wiele czynników, które mogą się wzajemnie znosić.
Sytuacja
Co się zwykle dzieje
Dlaczego
Inflacja w Polsce wyraźnie wyższa od prognoz
złoty zyskuje w krótkim okresie
rynek zakłada dłużej wysokie stopy
RPP niespodziewanie obniża stopy
złoty traci
mniejsza różnica stóp, carry trade mniej opłacalny
EBC podnosi stopy bardziej, niż oczekiwano
EUR/PLN rośnie
różnica stóp przesuwa się na korzyść euro
Panika na światowych giełdach
złoty traci, frank i dolar zyskują
ucieczka do bezpiecznych walut
Dolar mocno się umacnia, EUR/PLN bez zmian
USD/PLN rośnie
działa kurs krzyżowy przez EUR/USD
Duża transza funduszy UE wymieniana na rynku
złoty może zyskiwać
dodatkowy popyt na złotego
Jak śledzić kalendarz
W kalendarzu sprawdzaj terminy posiedzeń RPP, Fed i EBC oraz publikacje inflacji – CPI w Polsce i w USA oraz HICP w strefie euro.
Przed publikacją danych zobacz prognozę – kurs reaguje na różnicę między odczytem a oczekiwaniami.
Pamiętaj o godzinach: decyzje Fed ogłaszane są wieczorem czasu polskiego, więc reakcję rynku zobaczysz od razu w notowaniach w ciągu dnia, a w tabeli A NBP – dopiero następnego dnia roboczego.
Nietypowe ruchy – duże zmiany dzienne, szczyty i dołki z 52 tygodni czy serie wzrostów lub spadków – automatycznie wyszukuje Skaner AI, a bieżące informacje znajdziesz w wiadomościach.
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego złoty się osłabił, skoro w Polsce nic się nie stało?
Kurs to cena złotego wobec innej waluty, więc zmienia się także wtedy, gdy coś dzieje się po drugiej stronie. Spadki na światowych giełdach, umocnienie dolara czy decyzja Fed mogą poruszyć złotym bez żadnej wiadomości z Polski.
Czy obniżka stóp przez RPP zawsze osłabia złotego?
Nie. Jeśli obniżka była oczekiwana, rynek uwzględnił ją wcześniej i kurs może się prawie nie zmienić. Złoty może nawet zyskać, gdy Rada zasygnalizuje koniec obniżek. Liczy się zaskoczenie i zapowiedzi na przyszłość.
Co oznacza mocny złoty dla zwykłej osoby?
Tańsze wyjazdy i zakupy za granicą, a dla osób spłacających kredyt w walucie – niższą ratę w złotych. Eksporterzy i osoby zarabiające w euro czy dolarach dostają jednak mniej złotych za każdą jednostkę waluty. Ten sam ruch kursu jednym pomaga, a innym szkodzi.
Gdzie sprawdzić aktualny poziom stóp procentowych NBP?
Na stronie NBP (nbp.pl), w części poświęconej stopom procentowym. Terminy posiedzeń RPP pokazujemy w kalendarzu. Poziomu stóp nie podajemy w tym poradniku, bo może się zmienić po każdym posiedzeniu Rady.
Czy da się przewidzieć kurs złotego?
Nie z pewnością. Znajomość czynników pomaga zrozumieć, dlaczego kurs się zmienił, ale nie pozwala trafnie przewidywać jego ruchów. Prognozy kursów, także profesjonalne, często się mylą.
Złoto i metale szlachetne – uncja, próba, cena w złotych i co porusza rynkiem
Cenę złota na świecie podaje się w dolarach za uncję trojańską, a w Polsce kupuje się je za złote, zwykle w gramach. Pokazujemy, jak przeliczyć jedno na drugie, czym różni się cena spot od kontraktu terminowego i ceny LBMA, czym jest cena złota NBP, co porusza cenami złota, srebra, platyny i palladu oraz o czym pamiętać, kupując fizyczny metal.
Metale szlachetne notuje się w uncjach trojańskich. Jedna uncja trojańska to 31,1035 g – więcej niż zwykła uncja (ok. 28,35 g). Ceny podaje się w dolarach amerykańskich za uncję (USD/oz). Do przeliczenia na złote za gram potrzebne są cena w dolarach i kurs USD/PLN:
cena w zł za gram = cena w USD za uncję × kurs USD/PLN ÷ 31,1035
Przykład (liczby przykładowe, a nie aktualne notowanie): złoto kosztuje 4000 USD za uncję, a dolar – 3,90 zł.
Uncja w złotych: 4000 × 3,90 = 15 600 zł
Gram w złotych: 15 600 ÷ 31,1035 ≈ 501,55 zł
Wartość kruszcu w sztabce 10 g (bez marży dealera): ok. 5015 zł
Cena złota w złotych zależy więc od dwóch czynników. Jeśli złoto w dolarach stoi w miejscu, a dolar tanieje wobec złotego, złoto w złotych też tanieje. Na stronie złota pokazujemy cenę w dolarach za uncję i jej przeliczenie na złote po bieżącym kursie dolara.
Próba i karaty
Próba mówi, ile czystego kruszcu zawiera stop – w tysięcznych częściach. Próba 999,9 („cztery dziewiątki”) oznacza 99,99% złota; taką mają zwykle sztabki inwestycyjne i część monet, np. kanadyjski Maple Leaf. Krugerrand czy amerykański Eagle mają próbę 916,7 (22 karaty) – są twardsze, a żeby zawierać pełną uncję czystego złota, ważą odpowiednio więcej.
W biżuterii w Polsce najczęściej spotkasz próby 585 (14 karatów), 750 (18 karatów) i 333 (8 karatów); 24 karaty to czyste złoto. Wartość kruszcu liczy się, mnożąc masę przez próbę. Przykład (liczby wymyślone): obrączka o masie 5 g i próbie 585 zawiera ok. 2,9 g czystego złota – przy cenie 500 zł za gram to ok. 1460 zł wartości samego metalu. Skup zwykle zapłaci mniej, bo potrąca koszty przetopu i marżę.
Spot, kontrakt terminowy, LBMA i cena złota NBP
Cena spot
Cena spot (symbol XAU/USD) to cena złota przy dostawie natychmiastowej – w praktyce w ciągu dwóch dni roboczych – na rynku pozagiełdowym, przede wszystkim w Londynie. Zmienia się niemal przez całą dobę w dni robocze.
Kontrakt terminowy
Kontrakt terminowy (futures) to umowa kupna lub sprzedaży określonej ilości złota w przyszłości po cenie ustalonej dziś. Najpopularniejszy jest kontrakt GC na giełdzie COMEX w Nowym Jorku (grupa CME): 100 uncji, cena w dolarach za uncję. Cena kontraktu zwykle nieco różni się od spot, bo zawiera m.in. koszt finansowania i przechowywania do dnia dostawy. Kursy360 pokazuje ceny metali z najbliższego kontraktu terminowego (Yahoo Finance, np. symbol GC=F). Więcej w poradniku Ropa i surowce.
LBMA Gold Price
Referencyjna cena złota ustalana dwa razy dziennie – o 10:30 i 15:00 czasu londyńskiego – w elektronicznej aukcji prowadzonej przez ICE Benchmark Administration pod szyldem LBMA, stowarzyszenia londyńskiego rynku kruszców. Podobnie ustala się ceny srebra (w południe), platyny i palladu. Służą m.in. do rozliczania umów i wyceny funduszy.
Cena złota NBP
NBP publikuje w dni robocze wyliczoną przez siebie cenę 1 grama złota w próbie 1000, czyli czystego złota, w złotych. To cena informacyjna, a nie oferta sprzedaży. Na liście surowców pokazujemy ją jako „Złoto NBP” (zł za gram). Dla monety o próbie 916,7 trzeba ją pomnożyć przez zawartość kruszcu.
Co porusza ceną złota
Realne stopy procentowe – złoto nie przynosi odsetek. Gdy realne stopy (stopy minus inflacja), zwłaszcza w USA, rosną, trzymanie złota oznacza utratę wyższych odsetek i jego cena często spada; gdy spadają – często rośnie. W ostatnich latach ta zależność bywała słabsza, bo cenę mocno wspierały zakupy banków centralnych.
Dolar – słabszy dolar zwykle oznacza wyższą cenę złota w USD, a mocniejszy – niższą.
Banki centralne – w latach 2022–2024 kupowały ponad 1000 ton złota rocznie, by zwiększyć udział kruszcu w rezerwach. W czołówce kupujących był w tym czasie NBP.
Niepewność i geopolityka – wojny, kryzysy finansowe i napięcia polityczne zwiększają popyt na złoto jako „bezpieczną przystań”.
Inflacja – złoto bywa traktowane jako zabezpieczenie przed spadkiem siły nabywczej pieniądza, choć w krótkich okresach ta zależność często nie działa.
Popyt fizyczny i fundusze – zakupy biżuterii (zwłaszcza w Chinach i Indiach), sztabek i monet oraz przepływy do funduszy ETF.
Na cenę w złotych działa dodatkowo kurs USD/PLN – opisujemy go w poradniku Co porusza złotym.
Srebro, platyna i pallad
O cenach tych metali w większym stopniu decyduje przemysł, dlatego zwykle zmieniają się mocniej niż cena złota.
Srebro – elektronika, fotowoltaika, medycyna i jubilerstwo; popyt przemysłowy to duża część rynku. Cena reaguje i na te same czynniki co złoto, i na koniunkturę w przemyśle.
Platyna – katalizatory samochodowe (zwłaszcza w silnikach Diesla), przemysł chemiczny, biżuteria i technologie wodorowe. Większość wydobycia pochodzi z RPA.
Pallad – głównie katalizatory w samochodach z silnikami benzynowymi; największymi producentami są Rosja i RPA. Rosnąca liczba aut elektrycznych zmniejsza długoterminowe zapotrzebowanie na pallad i platynę w katalizatorach.
Fizyczny metal, ETF i ETC
Sztabki i monety bulionowe – kupujesz konkretny metal i przechowujesz go sam albo u dealera. Nie ma tu ryzyka emitenta papieru, ale są koszty przechowywania i ubezpieczenia oraz spread przy sprzedaży. Małe sztabki (np. 1 g) są w przeliczeniu na gram wyraźnie droższe niż duże.
ETF i ETC – papiery notowane na giełdzie, które odzwierciedlają cenę metalu. W Europie popularne są ETC – zwykle papiery dłużne zabezpieczone fizycznym metalem w skarbcu. Kupuje się je przez rachunek maklerski; emitent pobiera opłatę za zarządzanie, a przy notowaniach w obcej walucie dochodzi ryzyko kursowe.
Kontrakty terminowe i CFD – instrumenty pochodne z dźwignią: niewielki ruch ceny przekłada się na duży zysk albo dużą stratę. To narzędzia dla doświadczonych inwestorów.
VAT, PIT i spread u dealera
W Polsce dostawa złota inwestycyjnego jest zwolniona z VAT (art. 122 ustawy o VAT). Za złoto inwestycyjne ustawa uznaje sztabki lub płytki o próbie co najmniej 995 tysięcznych oraz monety o próbie co najmniej 900 tysięcznych, wybite po 1800 r., będące lub w przeszłości będące prawnym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia i sprzedawane po cenie nie wyższej o więcej niż 80% od wartości rynkowej zawartego w nich złota (art. 121). Srebro, platyna i pallad z tego zwolnienia nie korzystają – co do zasady obowiązuje stawka 23%, choć część monet sprzedaje się w procedurze VAT marża.
Osoba prywatna, która sprzedaje fizyczne złoto poza działalnością gospodarczą, płaci podatek dochodowy tylko wtedy, gdy sprzedaż nastąpi przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca zakupu (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT). Zysk ze sprzedaży ETF czy ETC rozlicza się inaczej – jako dochód kapitałowy w PIT-38. W konkretnej sprawie sprawdź aktualne przepisy albo zapytaj doradcę.
Dealerzy podają cenę sprzedaży (po której kupujesz) i cenę odkupu. Spread dla dużych sztabek i popularnych monet bulionowych wynosi zwykle kilka procent, dla małych sztabek, monet kolekcjonerskich i biżuterii – wyraźnie więcej. Przykład (liczby wymyślone): dealer sprzedaje uncjową monetę za 16 400 zł i odkupuje ją za 15 700 zł. Spread to 700 zł, czyli ok. 4,3% ceny sprzedaży – żeby wyjść „na zero”, cena odkupu musiałaby wzrosnąć o ok. 4,5%.
Pytania i odpowiedzi
Ile gramów ma uncja złota?
Uncja trojańska, w której notuje się metale szlachetne, to 31,1035 g. Zwykła uncja (ok. 28,35 g) nie jest używana w notowaniach złota.
Dlaczego złoto w złotych potaniało, choć w dolarach podrożało?
Na cenę w złotych działa też kurs USD/PLN. Jeśli dolar staniał wobec złotego bardziej, niż złoto podrożało w dolarach, złoto w złotych tanieje. Wzór: cena w USD za uncję × kurs USD/PLN ÷ 31,1035 = cena w zł za gram.
Czym różni się cena złota NBP od ceny u dealera?
Cena NBP to wyliczona cena 1 g czystego złota, publikowana w dni robocze w celach informacyjnych. Dealer sprzedaje konkretne sztabki i monety z własną marżą i odkupuje je taniej, więc jego ceny różnią się od ceny NBP w obie strony.
Czy złoto inwestycyjne jest zwolnione z VAT?
Tak, jeśli spełnia ustawowe warunki: sztabki o próbie co najmniej 995, a monety o próbie co najmniej 900, wybite po 1800 r., będące lub kiedyś będące prawnym środkiem płatniczym i sprzedawane z ograniczoną marżą (art. 121 i 122 ustawy o VAT). Srebro co do zasady jest opodatkowane VAT.
Dlaczego cena złota w Kursy360 różni się od ceny spot w innych serwisach?
Pokazujemy cenę najbliższego kontraktu terminowego z Yahoo Finance, która zwykle jest nieco wyższa od ceny spot (zawiera koszt finansowania do dnia dostawy) i jest publikowana z opóźnieniem. Różnice rzędu kilku–kilkudziesięciu dolarów na uncji są normalne.
Ropa, gaz i surowce – jak czytać ceny kontraktów terminowych
Ceny ropy, gazu, miedzi, zbóż czy kawy w serwisach finansowych to zwykle ceny kontraktów terminowych z giełd w Nowym Jorku, Chicago i Londynie. Wyjaśniamy, czym jest kontrakt i jego wygaśnięcie, skąd biorą się skoki cen przy zmianie kontraktu, czym różni się Brent od WTI, a Henry Hub od TTF, co oznaczają contango i backwardation – i jakie ograniczenia mają nasze dane.
Kontrakt terminowy (futures) to standardowa umowa giełdowa: strony zobowiązują się kupić lub sprzedać określoną ilość surowca w ustalonym miesiącu w przyszłości, po cenie ustalonej dziś. Giełda określa wielkość kontraktu, jakość towaru, miejsce dostawy i ostatni dzień handlu.
Surowiec
Giełda
Jeden kontrakt
Notowanie
Ropa WTI
NYMEX (CME)
1000 baryłek
USD za baryłkę
Ropa Brent
ICE Futures Europe
1000 baryłek
USD za baryłkę
Gaz Henry Hub
NYMEX (CME)
10 000 MMBtu
USD za MMBtu
Złoto
COMEX (CME)
100 uncji
USD za uncję
Miedź
COMEX (CME)
25 000 funtów
USD za funt
Pszenica, kukurydza, soja
CBOT (CME)
5000 buszli
centy za buszel
Kawa arabika
ICE Futures U.S.
37 500 funtów
centy za funt
Kakao
ICE Futures U.S.
10 ton
USD za tonę
Cukier nr 11
ICE Futures U.S.
112 000 funtów
centy za funt
Większość kontraktów nie kończy się dostawą – inwestorzy zamykają pozycje przed terminem, a producenci i odbiorcy używają ich do zabezpieczania cen. Handluje się nimi z depozytem zabezpieczającym, czyli z dźwignią: niewielka zmiana ceny daje duży zysk albo dużą stratę.
Kontrakt ciągły i skoki przy rolowaniu
Każdy kontrakt ma swój miesiąc i datę wygaśnięcia. Żeby pokazać jedną cenę i długi wykres, serwisy łączą kolejne kontrakty w tzw. kontrakt ciągły. W Yahoo Finance oznacza go końcówka „=F” – np. CL=F dla ropy WTI czy GC=F dla złota – i jest to zawsze najbliższy aktywny termin.
Gdy najbliższy kontrakt wygasa, notowanie przechodzi na następny. Jeśli kolejny kontrakt jest droższy lub tańszy, na wykresie pojawia się skok, który nie jest prawdziwą zmianą ceny. Przykład (liczby wymyślone): kontrakt grudniowy na ropę kosztuje 70,00 USD, a styczniowy 70,80 USD. W dniu zmiany kontrakt ciągły pokazuje wzrost o 0,80 USD (ok. 1,1%), choć żaden z kontraktów nie podrożał.
Tuż przed wygaśnięciem ceny bywają nietypowe. Skrajny przykład to 20 kwietnia 2020 r., gdy majowy kontrakt na ropę WTI zakończył dzień po cenie ok. minus 37 USD za baryłkę, bo posiadacze kontraktów nie mieli gdzie przechować ropy.
Contango i backwardation
Ceny kontraktów na ten sam surowiec z kolejnych miesięcy dostawy tworzą krzywą terminową, której kształt mówi coś o równowadze podaży i popytu.
Contango – dalsze kontrakty są droższe od bliższych. Typowe, gdy surowca jest pod dostatkiem: cena przyszła zawiera koszty przechowywania i finansowania. Przy zmianie kontraktu notowanie ciągłe skacze w górę, a kto stale przenosi pozycję na kolejny termin, traci na różnicy cen.
Backwardation – bliższe kontrakty są droższe od dalszych. Zwykle oznacza niskie zapasy i duży popyt „na już”. Przy zmianie kontraktu notowanie ciągłe skacze w dół.
Ropa Brent i WTI
Brent to benchmark ropy z Morza Północnego – koszyk kilku gatunków, do którego od 2023 r. należy też amerykańska WTI Midland. Według Brent wycenia się dużą część ropy w handlu międzynarodowym, także w Europie. Główny kontrakt jest notowany na giełdzie ICE w Londynie.
WTI (West Texas Intermediate) to lekka, niskosiarkowa ropa amerykańska. Kontrakt na NYMEX zakłada dostawę w Cushing w stanie Oklahoma, więc jego cena mocno zależy od zapasów w USA. Zwykle WTI jest kilka dolarów tańsza od Brent.
Na ceny ropy działają m.in.:
OPEC+ – OPEC i współpracujący z nim producenci, m.in. Rosja i Kazachstan, uzgadniają poziomy wydobycia. Grupa kilku krajów OPEC+ spotyka się co miesiąc i ogłasza produkcję na kolejne miesiące; zaskakujące decyzje potrafią poruszyć cenami o kilka procent.
Raport EIA – amerykańska Agencja Informacji Energetycznej publikuje tygodniowe dane o zapasach ropy i paliw zwykle w środy o 10:30 czasu nowojorskiego, czyli najczęściej o 16:30 w Polsce; po świętach w USA – w czwartek. Zaskakująca zmiana zapasów często porusza ceną WTI.
Koniunktura, dolar i geopolityka – wzrost gospodarczy (zwłaszcza w Chinach, USA i Indiach) zwiększa popyt na paliwa, mocny dolar zwykle ciąży cenie ropy, a konflikty na Bliskim Wschodzie czy sankcje zwiększają ryzyko przerw w dostawach.
Gaz ziemny: Henry Hub i TTF
Gaz trudniej przewozić niż ropę – rurociągami albo w postaci skroplonej (LNG) statkami – dlatego ceny w USA i w Europie potrafią się bardzo różnić.
Henry Hub – amerykański benchmark (punkt dostaw w Luizjanie), kontrakt na NYMEX, cena w dolarach za MMBtu (milion brytyjskich jednostek cieplnych). To ten gaz pokazujemy na stronie gazu ziemnego.
TTF – wirtualny punkt obrotu gazem w Holandii i główny benchmark cen gazu w Europie, także dla Polski. Notowany na ICE Endex w euro za megawatogodzinę (EUR/MWh).
Żeby porównać te ceny, trzeba przeliczyć jednostki: 1 MWh to ok. 3,412 MMBtu. Przykład (liczby wymyślone): Henry Hub po 3 USD za MMBtu to ok. 10,2 USD za MWh, a TTF po 35 EUR za MWh przy kursie 1,10 USD za euro to ok. 38,5 USD za MWh – prawie cztery razy więcej, m.in. z powodu kosztów skraplania i transportu LNG. Ceny gazu zależą też mocno od pogody i pory roku; w czwartki EIA publikuje raport o zapasach gazu w USA.
Miedź – barometr gospodarki
Miedź trafia do sieci energetycznych, budownictwa, elektroniki i samochodów elektrycznych. Jej popyt silnie zależy od koniunktury, dlatego o miedzi mówi się „doktor Miedź” – barometr światowej gospodarki. Duże znaczenie mają Chiny, które zużywają około połowy światowej miedzi. Na COMEX miedź notuje się w dolarach za funt, a na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) – za tonę: 4,50 USD za funt to ok. 9920 USD za tonę (tona to ok. 2204,6 funta; liczby przykładowe).
Zboża i surowce „miękkie”
Pszenica, kukurydza i soja są notowane na CBOT w Chicago w centach za buszel. W handlu przyjmuje się, że buszel pszenicy i soi waży 60 funtów (ok. 27,2 kg), a kukurydzy – 56 funtów (ok. 25,4 kg). Kursy360 przelicza centy na dolary: notowanie 550 centów pokazujemy jako 5,50 USD za buszel.
Przykład (liczby wymyślone): pszenica po 5,50 USD za buszel to ok. 202 USD za tonę (w tonie mieści się ok. 36,74 buszla), a przy kursie 3,90 zł za dolara – ok. 788 zł za tonę. To cena amerykańskiej pszenicy z Chicago; ceny w Polsce i na giełdzie Euronext w Paryżu mogą się od niej różnić.
Surowce „miękkie” – kawa, kakao i cukier – są notowane na ICE Futures U.S. w Nowym Jorku: kawa arabika i cukier w centach za funt (w serwisie pokazujemy dolary za funt), kakao w dolarach za tonę.
Pogoda i zbiory – susze i przymrozki w kluczowych regionach: w USA, Ameryce Południowej i rejonie Morza Czarnego dla zbóż i soi, w Brazylii dla kawy, na Wybrzeżu Kości Słoniowej i w Ghanie dla kakao. Słabe zbiory w Afryce Zachodniej wywindowały ceny kakao pod koniec 2024 r. do rekordów.
Raporty – comiesięczny raport WASDE Departamentu Rolnictwa USA z szacunkami podaży i popytu potrafi wyraźnie poruszyć cenami zbóż i soi.
Polityka i handel – cła, zakazy eksportu, wojna w Ukrainie i polityka biopaliw (kukurydza i trzcina cukrowa na etanol).
Ceny w złotych i ograniczenia naszych danych
Surowce wycenia się w dolarach, więc ich cena w złotych zależy od ceny w USD i od kursu USD/PLN. Na stronach surowców pokazujemy cenę w jednostce giełdowej oraz jej przeliczenie na złote po bieżącym kursie dolara. Jeśli ropa podrożeje o 2% w dolarach, a dolar w tym czasie stanieje o 2% wobec złotego, cena w złotych prawie się nie zmieni.
Ceny pochodzą z Yahoo Finance i dotyczą najbliższego kontraktu terminowego – to nie cena spot ani cena detaliczna, np. benzyny na stacji.
Notowania są opóźnione – według Yahoo Finance zwykle o 10–30 minut, zależnie od giełdy. Darmowe dane nie nadają się do bieżącego handlu.
Dzienną zmianę liczymy względem zamknięcia poprzedniej sesji; w okolicy wygaśnięcia może ją zniekształcić zmiana kontraktu.
Gdy źródło od kilku dni nie podaje nowej ceny, pojawia się komunikat „brak bieżącego notowania” i pokazujemy ostatnią znaną cenę.
Przeliczenie na złote jest orientacyjne – kurs USD/PLN pochodzi zwykle z notowań w ciągu dnia, a nie z tabeli NBP.
Nietypowe ruchy na liście surowców – duże dzienne zmiany, szczyty i dołki z 52 tygodni czy serie wzrostów lub spadków – automatycznie wyszukuje Skaner AI, a informacje z rynku zbieramy w wiadomościach.
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego cena ropy na wykresie nagle skoczyła, choć nie było żadnych wiadomości?
Najczęściej to zmiana kontraktu w notowaniu ciągłym: gdy najbliższy kontrakt wygasa, notowanie przechodzi na kolejny, który może być droższy lub tańszy. Sprawdź, czy skok nie przypadł na dni wygasania kontraktu.
Czym różni się ropa Brent od WTI?
Brent to benchmark ropy z Morza Północnego, notowany głównie na ICE w Londynie i używany do wyceny dużej części ropy na świecie. WTI to amerykańska ropa z dostawą w Cushing w Oklahomie, notowana na NYMEX. Zwykle WTI jest o kilka dolarów tańsza.
Dlaczego gaz w USA jest dużo tańszy niż w Europie?
Rynki gazu są regionalne. USA mają duże własne wydobycie, a do Europy znaczna część gazu musi przypłynąć jako LNG, co wymaga skroplenia, transportu i regazyfikacji. Porównując ceny, przelicz jednostki: 1 MWh to ok. 3,412 MMBtu.
Czy cena pszenicy z Kursy360 to cena, którą dostanie polski rolnik?
Nie. To cena kontraktu na amerykańską pszenicę z giełdy w Chicago, w dolarach za buszel. Ceny w polskich skupach zależą od lokalnej podaży, jakości ziarna, transportu i kursu złotego, choć często zmieniają się w tym samym kierunku co ceny światowe.
Słownik walut i surowców: kursy NBP, banki centralne i rynek towarowy od A do Z
Najważniejsze pojęcia z rynku walutowego, tabel NBP i polityki banków centralnych oraz z rynku metali, energii i płodów rolnych – wyjaśnione krótko i prostym językiem. Kliknij literę, żeby przejść do hasła.
Umocnienie (aprecjacja) albo osłabienie (deprecjacja) waluty wobec innych walut. Gdy kurs EUR/PLN spada, złoty się umacnia; gdy rośnie – osłabia.
Awersja do ryzyka (risk-off)
Okres, w którym inwestorzy sprzedają ryzykowne aktywa i przenoszą pieniądze do „bezpiecznych przystani” – dolara, franka szwajcarskiego, jena, złota i obligacji USA. Waluty rynków wschodzących, w tym złoty, zwykle wtedy tracą. Odwrotny stan nazywa się „risk-on”.
B
Backwardation
Stan rynku terminowego, w którym bliższe kontrakty są droższe od dalszych. Zwykle sygnał niskich zapasów i dużego popytu „na już”. Przeciwieństwo contango; więcej w poradniku Ropa i surowce.
Baryłka
Jednostka objętości ropy naftowej: 42 galony amerykańskie, czyli ok. 159 litrów. Ceny ropy podaje się w dolarach za baryłkę.
Bilans płatniczy i rachunek bieżący
Bilans płatniczy to zestawienie transakcji kraju z zagranicą: handlu towarami i usługami, dochodów, transferów i przepływów kapitału. Jego częścią jest rachunek bieżący – nadwyżka oznacza napływ walut do kraju, deficyt – ich odpływ. W Polsce dane publikuje NBP.
Brent
Benchmark ropy z Morza Północnego (koszyk kilku gatunków), według którego wycenia się dużą część ropy w handlu międzynarodowym. Główny kontrakt terminowy jest notowany na ICE w Londynie. Notowania ropy Brent.
Buszel
Amerykańska jednostka objętości stosowana na rynku zbóż. W handlu przyjmuje się, że buszel pszenicy i soi waży 60 funtów (ok. 27,2 kg), a kukurydzy – 56 funtów (ok. 25,4 kg). Na CBOT ceny podaje się w centach za buszel.
C
Carry trade
Strategia polegająca na pożyczaniu w walucie o niskich stopach procentowych i lokowaniu pieniędzy w walucie o wyższych stopach. Zarabia na różnicy oprocentowania, ale może przynieść dużą stratę, gdy waluta o wyższych stopach gwałtownie się osłabi.
CBOT
Chicago Board of Trade – giełda z grupy CME w Chicago. Notuje się na niej m.in. kontrakty na pszenicę, kukurydzę i soję.
Cena złota NBP
Wyliczana przez NBP i publikowana w dni robocze cena 1 grama złota w próbie 1000 (czystego złota) w złotych. Ma charakter informacyjny – dealerzy ustalają własne ceny sprzedaży i odkupu.
COMEX
Giełda z grupy CME w Nowym Jorku, na której notuje się kontrakty na metale, m.in. złoto (kontrakt GC na 100 uncji), srebro i miedź.
Contango
Stan rynku terminowego, w którym dalsze kontrakty są droższe od bliższych – zwykle gdy surowca jest pod dostatkiem, a cena przyszła zawiera koszty przechowywania i finansowania. Inwestor, który stale przenosi pozycję na kolejny termin, traci wtedy na różnicy cen.
CPI
Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych – podstawowa miara inflacji. W Polsce publikuje go GUS: szybki szacunek na koniec miesiąca, pełne dane w połowie kolejnego. Do CPI odnosi się cel inflacyjny NBP (2,5% ±1 pkt proc.).
D
Dewizy i pieniądze
W tabelach kursowych banków „dewizy” to kursy dla transakcji bezgotówkowych (przelewy, płatności kartą), a „pieniądze” – dla gotówki. Różnica między kupnem a sprzedażą jest zwykle większa dla gotówki.
Dolar amerykański i indeks DXY
Dolar (USD) to główna waluta rezerwowa świata, w której wycenia się większość surowców. Indeks dolara DXY pokazuje jego wartość wobec koszyka sześciu walut, w którym największą wagę ma euro. Kurs dolara.
E
EBC
Europejski Bank Centralny we Frankfurcie – prowadzi politykę pieniężną strefy euro. Jego celem jest inflacja HICP na poziomie 2% w średnim okresie, a polityką steruje głównie przez stopę depozytową. Decyzje o stopach zapadają mniej więcej co sześć tygodni.
EIA
U.S. Energy Information Administration – amerykańska agencja rządowa publikująca dane o energii. Jej tygodniowy raport o zapasach ropy i paliw ukazuje się zwykle w środy o 10:30 czasu nowojorskiego, a raport o zapasach gazu – w czwartki.
ETF i ETC
Instrumenty notowane na giełdzie, które odzwierciedlają zachowanie indeksu lub ceny surowca. ETC (exchange traded commodity) to zwykle papier dłużny zabezpieczony fizycznym metalem w skarbcu – popularna w Europie forma inwestowania w złoto przez rachunek maklerski.
EUR/PLN
Kurs euro w złotych – najważniejsza para walutowa dla Polski. Mówi, ile złotych kosztuje jedno euro. Kurs dolara w złotych można w przybliżeniu wyliczyć jako EUR/PLN ÷ EUR/USD. Kurs euro.
F
Fed i FOMC
Rezerwa Federalna – bank centralny USA. O stopach procentowych decyduje Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC), który ma osiem planowych posiedzeń w roku i ustala przedział docelowy stopy funduszy federalnych. Decyzje ogłaszane są wieczorem czasu polskiego.
Forex (FX)
Globalny rynek walutowy – największy rynek finansowy świata. Handel odbywa się głównie poza giełdą, między bankami, funduszami i firmami, przez całą dobę od poniedziałku do piątku.
Frank szwajcarski (CHF)
Waluta Szwajcarii uważana za „bezpieczną przystań” – w okresach niepokoju zwykle się umacnia. W Polsce ważna m.in. z powodu kredytów hipotecznych powiązanych z frankiem. Kurs franka.
G
GPW i akcje
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – rynek akcji, obligacji i instrumentów pochodnych. Akcja to udział w kapitale spółki. Kursy360 zajmuje się walutami i surowcami, a o akcjach spółek z rynku głównego GPW piszemy w siostrzanym serwisie gielda360.pl.
H
Henry Hub
Punkt dostaw gazu w Luizjanie, od którego nazwę bierze amerykański benchmark cen gazu ziemnego. Kontrakt jest notowany na NYMEX w dolarach za MMBtu. Notowania gazu ziemnego.
HICP
Zharmonizowany wskaźnik cen konsumpcyjnych, liczony według wspólnej metodologii we wszystkich krajach UE i publikowany przez Eurostat. Do HICP strefy euro odnosi się cel inflacyjny EBC.
I
ICE
Intercontinental Exchange – operator giełd m.in. w Londynie i Nowym Jorku. Na ICE Futures Europe notowana jest ropa Brent, na ICE Futures U.S. – kawa, kakao i cukier, a na ICE Endex – europejski gaz TTF.
Inflacja
Wzrost ogólnego poziomu cen, czyli spadek siły nabywczej pieniądza. Mierzy się ją m.in. wskaźnikami CPI i HICP. Inflacja bazowa pomija najbardziej zmienne ceny – żywności i energii.
Interwencja walutowa
Kupno lub sprzedaż walut przez bank centralny w celu wpłynięcia na kurs. NBP przy płynnym kursie robi to rzadko – np. w grudniu 2020 r. sprzedawał złote, by powstrzymać ich umacnianie. Interwencja słowna to sama zapowiedź możliwego działania.
K
Kantor
Miejsce wymiany walut, które ustala własne kursy kupna i sprzedaży. Prowadzenie kantoru stacjonarnego wymaga wpisu do rejestru działalności kantorowej prowadzonego przez Prezesa NBP. Kantory internetowe działają zwykle na innych zasadach, np. jako instytucje płatnicze nadzorowane przez KNF.
Kontrakt ciągły
Seria notowań złożona z kolejnych kontraktów terminowych – zawsze najbliższego terminu. W Yahoo Finance oznaczana końcówką „=F” (np. GC=F dla złota). Przy zmianie kontraktu na wykresie może pojawić się skok ceny, który nie jest ruchem rynku.
Kontrakt terminowy (futures)
Standardowa umowa giełdowa kupna lub sprzedaży określonej ilości towaru lub instrumentu w przyszłości po cenie ustalonej dziś. Ma datę wygaśnięcia i jest zawierana z depozytem zabezpieczającym, czyli z dźwignią, która zwiększa zarówno zyski, jak i straty.
Kredyt we frankach (CHF)
Kredyt hipoteczny indeksowany lub denominowany do franka szwajcarskiego – rata w złotych zależy od kursu CHF/PLN. Po silnym umocnieniu franka wielu kredytobiorców zakwestionowało w sądach klauzule przeliczeniowe w umowach. Od 2011 r. tzw. ustawa antyspreadowa pozwala spłacać raty bezpośrednio w walucie kredytu.
Krzywa terminowa
Ceny kontraktów terminowych na ten sam surowiec z kolejnych miesięcy dostawy, przedstawione razem. Jej nachylenie pokazuje contango (rosnąca) albo backwardation (opadająca).
Kurs krzyżowy
Kurs wyliczony z dwóch innych kursów, np. USD/PLN ≈ EUR/PLN ÷ EUR/USD. NBP wylicza kursy średnie większości walut właśnie z kursu EUR/PLN i kursów krzyżowych euro.
Kurs kupna i kurs sprzedaży
Kurs kupna to cena, po której bank lub kantor kupuje od klienta walutę, a kurs sprzedaży – cena, po której mu ją sprzedaje. Kurs sprzedaży jest zawsze wyższy, a różnica to spread.
Kurs płynny
System, w którym kurs waluty kształtuje rynek, a bank centralny nie broni określonego poziomu. Złoty ma płynny kurs od 2000 r.
Kurs średni NBP
Kurs referencyjny waluty publikowany przez NBP w tabeli A (codziennie) i w tabeli B (w środy). Nie jest ceną wymiany w kantorze, ale służy do przeliczeń w podatkach, księgowości i umowach. Zobacz poradnik Kursy walut NBP.
L
LBMA
London Bullion Market Association – stowarzyszenie londyńskiego rynku metali szlachetnych. Pod jego nazwą publikowane są ceny referencyjne: LBMA Gold Price (dwa razy dziennie, o 10:30 i 15:00 czasu londyńskiego), LBMA Silver Price oraz ceny platyny i palladu, ustalane w aukcjach prowadzonych przez ICE Benchmark Administration. LBMA prowadzi też listę „Good Delivery” – standard sztabek dopuszczonych do obrotu w Londynie.
LNG
Skroplony gaz ziemny, schłodzony do ok. minus 162°C, co pozwala przewozić go statkami. Polska odbiera LNG m.in. w terminalu w Świnoujściu.
M
Miedź
Metal przemysłowy wykorzystywany w energetyce, budownictwie, elektronice i motoryzacji. Ze względu na silny związek z koniunkturą bywa nazywana „doktorem Miedzią”. Na COMEX notowana w dolarach za funt, na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME) – w dolarach za tonę. Notowania miedzi.
MMBtu
Milion brytyjskich jednostek cieplnych – jednostka energii, w której notuje się gaz Henry Hub. Jedna megawatogodzina (MWh), w której notuje się europejski gaz TTF, to ok. 3,412 MMBtu.
N
NBP
Narodowy Bank Polski – bank centralny Polski. Emituje złote, prowadzi politykę pieniężną (o stopach decyduje RPP), zarządza rezerwami walutowymi i publikuje kursy walut oraz cenę złota.
NewConnect
Rynek mniejszych spółek prowadzony przez GPW jako alternatywny system obrotu, z łagodniejszymi wymogami niż rynek główny. Notowania i komunikaty spółek z NewConnect opisuje siostrzany serwis newconnect360.pl.
NYMEX
New York Mercantile Exchange – giełda z grupy CME w Nowym Jorku, na której notuje się m.in. ropę WTI, gaz Henry Hub, platynę i pallad.
O
OPEC i OPEC+
Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową, założona w 1960 r., oraz szersza grupa OPEC+, w której z krajami OPEC współpracują inni producenci, m.in. Rosja i Kazachstan (Deklaracja o Współpracy z 2016 r.). Grupa uzgadnia poziomy wydobycia, co wpływa na ceny ropy.
P
Pallad
Metal szlachetny wykorzystywany głównie w katalizatorach samochodów z silnikami benzynowymi. Największymi producentami są Rosja i RPA. Notowania palladu.
Para walutowa
Zapis kursu dwóch walut, np. EUR/PLN = 4,30 – jedno euro kosztuje 4,30 zł. Pierwsza waluta w parze to waluta bazowa, druga – waluta kwotowana.
Pips
Najmniejsza standardowa zmiana kursu na rynku walutowym – zwykle o jedną jednostkę na czwartym miejscu po przecinku (0,0001), a w parach z jenem – na drugim (0,01). Zmiana EUR/PLN z 4,3000 na 4,3025 to 25 pipsów.
PKB
Produkt krajowy brutto – wartość dóbr i usług wytworzonych w kraju w danym okresie. Szybszy od oczekiwań wzrost PKB często wspiera walutę, bo przyciąga kapitał i oddala perspektywę obniżek stóp.
Platyna
Metal szlachetny stosowany w katalizatorach (zwłaszcza silników Diesla), przemyśle chemicznym, jubilerstwie i technologiach wodorowych. Większość wydobycia pochodzi z RPA. Notowania platyny.
Próba i karat
Próba to zawartość czystego kruszcu w stopie, w tysięcznych częściach. Sztabki inwestycyjne mają zwykle próbę 999,9, a biżuteria w Polsce najczęściej 585 lub 750. W karatach 24 karaty oznaczają czyste złoto, 18 karatów – 750, a 14 karatów – 585 tysięcznych.
Przelicznik
Liczba jednostek waluty, dla której NBP podaje kurs. Większość walut ma przelicznik 1, ale np. jen, forint czy won podaje się za 100 jednostek, a rupię indonezyjską – za 10 000.
Punkt bazowy
Jedna setna punktu procentowego. Obniżka stóp o 25 punktów bazowych to obniżka o 0,25 pkt proc.
R
Realna stopa procentowa
Stopa nominalna pomniejszona o inflację. Przy stopie 5% i inflacji 3% wynosi ok. 2%. Dla ceny złota szczególnie ważne są realne stopy w USA.
Rentowność obligacji
Roczna stopa zwrotu z obligacji przy jej obecnej cenie, jeśli trzyma się ją do wykupu. Gdy cena obligacji spada, rentowność rośnie – i odwrotnie. Rentowności obligacji skarbowych wpływają na przepływy kapitału, a przez to na kurs waluty.
Rolowanie
Zamknięcie pozycji w wygasającym kontrakcie terminowym i otwarcie jej w kolejnym terminie. W notowaniu ciągłym zmiana kontraktu może wywołać skok ceny na wykresie.
Różnice kursowe
Różnica w wartości należności lub zobowiązania w złotych wynikająca ze zmiany kursu między dniem jej powstania a dniem zapłaty. W firmie dodatnie różnice kursowe zwiększają przychody podatkowe, a ujemne – koszty.
RPP
Rada Polityki Pieniężnej – organ NBP, który ustala stopy procentowe. Tworzą ją prezes NBP i dziewięciu członków powoływanych po równo przez Prezydenta, Sejm i Senat na sześć lat. Terminy posiedzeń znajdziesz w kalendarzu.
Rynki wschodzące (emerging markets)
Gospodarki rozwijające się, uważane przez inwestorów za bardziej ryzykowne niż rozwinięte. W handlu walutami złoty jest zwykle zaliczany do walut rynków wschodzących, dlatego mocno reaguje na zmiany nastrojów na świecie.
S
SDR (XDR)
Specjalne prawa ciągnienia – jednostka rozrachunkowa Międzynarodowego Funduszu Walutowego oparta na koszyku walut: dolara, euro, juana, jena i funta. NBP podaje jej kurs w tabelach A i C pod kodem XDR.
Skaner AI (w Kursy360)
Funkcja serwisu, która według stałych reguł wyszukuje nietypowe zjawiska w kursach walut i cenach surowców: duże zmiany dzienne, szczyty i dołki z 52 tygodni, serie wzrostów lub spadków, wzmianki w wiadomościach i nadchodzące wydarzenia z kalendarza. To informacja, a nie rekomendacja. Zobacz Skaner AI.
SNB
Szwajcarski Bank Narodowy – bank centralny Szwajcarii. Jego decyzje wpływają na kurs franka, a więc i na raty kredytów frankowych. 15 stycznia 2015 r. SNB zniósł minimalny kurs 1,20 franka za euro, co wywołało gwałtowne umocnienie franka.
Spot
Transakcja z dostawą natychmiastową – na rynku walutowym i rynku złota zwykle w ciągu dwóch dni roboczych. Cena spot różni się od ceny kontraktu terminowego, który ma późniejszy termin dostawy.
Spread
Różnica między kursem (ceną) sprzedaży a kupna – w praktyce koszt wymiany waluty albo zakupu i odsprzedaży metalu. Przykład wyliczenia znajdziesz w poradniku Kursy walut NBP, a przeliczenia zrobisz w kalkulatorze walut.
Srebro
Metal szlachetny o dużym zastosowaniu w przemyśle (elektronika, fotowoltaika), przez co jego cena jest zwykle bardziej zmienna niż cena złota. Notowania srebra.
Stopa referencyjna
Główna stopa procentowa NBP – wyznacza rentowność 7-dniowych bonów pieniężnych NBP i wpływa na oprocentowanie kredytów, lokat i obligacji. Obok niej RPP ustala m.in. stopę lombardową i depozytową. Aktualny poziom podaje NBP na swojej stronie.
Surowce miękkie (softs)
Płody rolne uprawiane głównie w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, takie jak kawa, kakao, cukier, bawełna i sok pomarańczowy. Najważniejsze kontrakty notowane są na ICE. Kawa, kakao, cukier.
T
Tabela A NBP
Kursy średnie ponad 30 najważniejszych walut i SDR, publikowane w każdy dzień roboczy między 11:45 a 12:15.
Tabela B NBP
Kursy średnie ponad 100 pozostałych walut, publikowane w środy między 11:45 a 12:15. Gdy środa jest dniem wolnym od pracy, tabela ukazuje się dzień wcześniej.
Tabela C NBP
Kursy kupna i sprzedaży 12 walut i SDR, publikowane w dni robocze między 7:45 a 8:15. Kurs kupna jest o 1% niższy, a kurs sprzedaży o 1% wyższy od kursu wyliczonego z rynku.
TTF
Title Transfer Facility – wirtualny punkt obrotu gazem w Holandii i główny benchmark cen gazu w Europie. Kontrakty notowane są na ICE Endex w euro za megawatogodzinę (EUR/MWh).
U
Uncja trojańska
Jednostka masy metali szlachetnych równa 31,1035 g (zwykła uncja to ok. 28,35 g). Ceny złota, srebra, platyny i palladu podaje się w dolarach za uncję trojańską. Jak przeliczyć ją na złote za gram, pokazujemy w poradniku Złoto i metale szlachetne.
W
Waluta bazowa i waluta kwotowana
W parze walutowej EUR/PLN euro jest walutą bazową (podajemy cenę jednego euro), a złoty – walutą kwotowaną (w nim wyrażona jest cena). Wzrost kursu oznacza, że waluta bazowa drożeje.
WASDE
Comiesięczny raport Departamentu Rolnictwa USA (USDA) z szacunkami podaży i popytu na zboża, soję, cukier i inne płody rolne na świecie. Często porusza cenami na CBOT.
WIBOR
Wskaźnik oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym, od którego zależy oprocentowanie wielu kredytów. Trwa reforma, w ramach której ma go zastąpić wskaźnik POLSTR; aktualny harmonogram publikuje administrator wskaźników, GPW Benchmark.
WTI
West Texas Intermediate – lekka, niskosiarkowa ropa amerykańska i benchmark rynku USA. Kontrakt na NYMEX zakłada fizyczną dostawę w Cushing w stanie Oklahoma. Notowania ropy WTI.
Z
Złoto inwestycyjne
W rozumieniu ustawy o VAT: sztabki lub płytki o próbie co najmniej 995 oraz monety o próbie co najmniej 900, wybite po 1800 r., będące lub w przeszłości będące prawnym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia i sprzedawane po cenie nie wyższej o więcej niż 80% od wartości zawartego w nich złota. Jego dostawa jest zwolniona z VAT. Cena złota.
Złoty (PLN)
Waluta Polski o płynnym kursie, emitowana przez NBP. Co wpływa na jego kurs, opisujemy w poradniku Co porusza złotym.
Kursy360 (kursy360.pl) to bezstronny serwis informacyjny o kursach walut i cenach surowców. Zbieramy w jednym miejscu kursy NBP, notowania walut i surowców w ciągu dnia, wykresy i wiadomości z mediów, a redakcja uzupełnia je analizami i komentarzami. Serwis należy do serii portali 360, jest budowany przez prywatnego inwestora z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi AI i działa w wersji testowej.
Strona każdej waluty i surowca – kurs, wykres z ostatnich lat, podsumowanie, wiadomości z mediów, materiały redakcji i forum.
Skaner AI sygnałów rynkowych – waluty i surowce, przy których coś się dzieje: duże zmiany kursu, szczyty i dołki, serie, przecięcie średniej z 200 notowań, wzrost zmienności, wzmianki w mediach i nadchodzące decyzje banków centralnych – oraz hipotezy redakcji z oceną, czy się sprawdziły.
Wirtualny portfel AIwaluty – portfel walutowy na regułach: otwiera pozycje na wzrost albo spadek kursów walut wobec złotego (głównie „powrót do średniej” z 20 tabel NBP); otwarcia zatwierdza Claude (Anthropic), gdy serwis ma klucz API. Transakcje są hipotetyczne – wynik widzą wszyscy, szczegóły – czytelnicy z dostępem Premium.
Społeczność – forum każdej waluty i surowca, komentarze pod materiałami i powiadomienia e-mail o dużych zmianach kursów obserwowanych instrumentów.
Kto tworzy serwis
Kursy360 jest budowany przez prywatnego inwestora. Przy tworzeniu i rozwijaniu serwisu wykorzystujemy zaawansowane narzędzia sztucznej inteligencji (AI). Serwis należy do serii portali 360 – siostrzane serwisy to newconnect360.pl i gielda360.pl.
Status projektu: wersja testowa (przedkomercyjna). Serwis jest na etapie rozwoju i testów przed komercyjnym uruchomieniem: zakres funkcji, wygląd i zasady mogą się zmieniać, a w danych lub treściach mogą pojawiać się błędy. Uwagi i zgłoszenia błędów pomagają nam go ulepszać – napisz do nas.
Nie jesteśmy kantorem ani bankiem. Nie wymieniamy walut, nie sprzedajemy złota ani innych surowców i nie pośredniczymy w transakcjach. Kursy w serwisie mają charakter informacyjny.
Część elementów serwisu powstaje automatycznie, według reguł i algorytmów – m.in. podsumowania kursów i oznaczenia wydźwięku wiadomości. Opisujemy je jako automatyczne i nie traktujemy ich jak rekomendacji inwestycyjnych – szczegóły w części Co tworzy automat.
Autorzy i redakcja
Pod materiałami podpisujemy autora, a gdy tekst powstał zespołowo – Redakcję Kursy360. Analizy i komentarze wyrażają opinie autorów; za treści serwisu odpowiada redakcja. Uwagi do materiałów i zgłoszenia błędów przyjmujemy pod adresem admin@kursy360.pl.
Co tworzy automat
Część elementów Kursy360 powstaje automatycznie – bez udziału redakcji, według stałych reguł i algorytmów. Zaznaczamy to przy tych elementach, a błędy poprawiamy po zgłoszeniu.
Przyporządkowanie wiadomości do walut i surowców – automat szuka w tytule i opisie nazw walut i surowców (np. „dolar”, „frank”, „ropa”, „złoto”) w kontekście rynkowym.
Podsumowania kursów – teksty składane z kursów NBP i notowań z ostatnich miesięcy.
Zmiana dzienna surowców i notowań w ciągu dnia – liczona wobec zamknięcia z poprzedniego dnia według historii dziennej źródła.
Skaner AI sygnałów rynkowych – wybiera waluty i surowce według stałych reguł: zmiana kursu średniego NBP o co najmniej 1% (surowca – o co najmniej 3%), kurs najwyżej albo najniżej od co najmniej pół roku, co najmniej 5 notowań z rzędu w jedną stronę, przecięcie średniej z 200 notowań, zmienność z 5 notowań co najmniej 2 razy wyższa niż w poprzednich 3 miesiącach, wzmianki w mediach i decyzje banków centralnych w ciągu 14 dni. Siłę sygnałów (1–10) liczy według wag opisanych na stronie skanera. Mimo nazwy wspólnej dla serii 360 skaner nie używa modelu językowego. Strzałki ▲/▼ w skanerze opisują kierunek ruchu kursu, a nie ocenę.
Kalendarz – terminy wpisujemy z oficjalnych harmonogramów banków centralnych i urzędów statystycznych; termin wyznaczony według stałej reguły (np. szybki szacunek inflacji GUS) oznaczamy jako „termin szacunkowy”.
Wydźwięk to nie rekomendacja. Automatyczne oznaczenia ▲/▼ oraz „wydźwięk” (pozytywny, neutralny, negatywny) przypisywany przez autora materiałów redakcji to algorytmiczna lub publicystyczna kategoryzacja wydźwięku informacji. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani doradztwa w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 (MAR) i nie jest ofertą ani zachętą do kupna lub sprzedaży walut ani instrumentów finansowych.
Zasady redakcyjne
Fakty oddzielamy od opinii. Kursy i dane rynkowe pokazujemy z informacją o źródle i czasie. Analizy i komentarze wyrażają opinie autorów.
Nie udzielamy rekomendacji. Materiały mają charakter informacyjny i edukacyjny i nie są rekomendacją inwestycyjną w rozumieniu rozporządzenia MAR. Decyzje podejmujesz samodzielnie.
Ujawniamy konflikty interesów. Gdy autor lub redakcja ma pozycję w instrumencie, o którym jest materiał, informujemy o tym pod tekstem.
Poprawiamy błędy. Jeśli zauważysz pomyłkę w danych lub w tekście, napisz do nas – poprawimy ją.
Jesteśmy bezstronni. Serwis nie jest powiązany z Narodowym Bankiem Polskim, giełdami towarowymi, bankami, kantorami ani dostawcami danych.
Skąd są dane
Kursy średnie walut (tabela A), kursy kupna i sprzedaży (tabela C) oraz cenę złota pobieramy automatycznie z serwisu NBP (api.nbp.pl) – po każdej publikacji tabel w dni robocze; do Skanera AI serwer zapisuje też historię tabel A z ok. 13 miesięcy. Kursy walut na żywo to kursy referencyjne Coinbase (odświeżane co kilka minut), a ceny surowców – notowania najbliższych kontraktów terminowych z Yahoo Finance (opóźnione; gdy brak ceny metalu szlachetnego – cena spot z Coinbase). Wiadomości zbieramy z kanałów serwisów finansowych i branżowych. Terminy w kalendarzu pochodzą z harmonogramów NBP (RPP), Rezerwy Federalnej, EBC, Banku Anglii, SNB, Banku Japonii i innych banków centralnych oraz kalendarzy publikacji BLS, Eurostatu i GUS. Dane mogą być opóźnione lub zawierać błędy – przed transakcją sprawdź kurs u swojego banku albo kantoru.
Kontakt z redakcją
Wersja testowa (przedkomercyjna). Serwis jest budowany przez prywatnego inwestora z wykorzystaniem zaawansowanych narzędzi AI i jest obecnie w fazie testów. Chętnie przyjmiemy uwagi o działaniu serwisu, błędach w danych i propozycje nowych funkcji.
Jeśli w serwisie kursy360.pl – w komentarzu, we wpisie na forum albo w materiale redakcji – widzisz treść, która jest niezgodna z prawem (np. zniesławia, narusza prawa autorskie, ujawnia dane osobowe albo ma manipulować kursem) lub łamie Regulamin serwisu, zgłoś ją tutaj. Zgłaszać może każdy, także bez konta. Mechanizm działa zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) 2022/2065 (akt o usługach cyfrowych, DSA).
Przy komentarzu i wpisie na forum znajdziesz przycisk „Zgłoś naruszenie” – formularz wypełni wtedy adres treści za Ciebie. Zgłoszenie możesz też wysłać e-mailem na admin@kursy360.pl.
Co powinno zawierać zgłoszenie
Dokładne miejsce treści – adres (URL) strony, na której ją widzisz.
Uzasadnienie – dlaczego treść jest Twoim zdaniem niezgodna z prawem albo z Regulaminem i co konkretnie jest nie tak.
Imię i nazwisko (lub nazwa) oraz adres e-mail – na ten adres wyślemy potwierdzenie przyjęcia i decyzję. Dane są wymagane z jednym wyjątkiem: zgłoszenie dotyczące seksualnego wykorzystywania dzieci (przestępstwa z art. 3–7 dyrektywy 2011/93/UE) możesz wysłać bez danych kontaktowych.
Oświadczenie o dobrej wierze – że informacje i zarzuty zawarte w zgłoszeniu są dokładne i kompletne.
Błąd w danych, w analizie albo uwagę do materiału (bez zarzutu naruszenia prawa) wyślij na admin@kursy360.pl – poprawimy go.
Co dzieje się dalej
Po wysłaniu dostajesz numer zgłoszenia, a na podany adres e-mail – potwierdzenie przyjęcia.
Zgłoszenie rozpatruje człowiek z redakcji – rzetelnie, obiektywnie i bez zbędnej zwłoki. Decyzji nie podejmujemy wyłącznie automatycznie.
Jeśli treść jest niezgodna z prawem lub z Regulaminem, ukrywamy ją albo usuwamy. W przeciwnym razie zostaje w serwisie.
O decyzji informujemy Cię e-mailem – z uzasadnieniem i informacją o możliwościach odwołania.
Autor treści, której widoczność ograniczamy, dostaje od nas uzasadnienie decyzji (art. 17 DSA). Nie ujawniamy mu danych osoby zgłaszającej, chyba że jest to niezbędne.
Zgłoszenia ewidentnie bezzasadne albo powtarzane w celu zakłócenia pracy serwisu możemy odrzucić bez szczegółowego rozpatrywania.
Odwołanie od decyzji
Jeśli nie zgadzasz się z naszą decyzją – jako zgłaszający albo jako autor treści – możesz w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania napisać na admin@kursy360.pl. Podaj numer sprawy (numer zgłoszenia) lub adres treści oraz powody odwołania. Odwołanie rozpatrzy – jeśli to możliwe – inna osoba niż ta, która podjęła decyzję; odpowiemy z uzasadnieniem bez zbędnej zwłoki, co do zasady w ciągu 14 dni. Odwołanie jest dobrowolne i nie pozbawia Cię innych środków ochrony.
Niezależnie od tego możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów przed certyfikowanym organem (art. 21 rozporządzenia 2022/2065), złożyć skargę do koordynatora usług cyfrowych (w Polsce: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej) albo dochodzić swoich praw przed sądem. Pełne zasady opisuje Regulamin (§ 4b).
Punkt kontaktowy
Elektroniczny punkt kontaktowy dla użytkowników serwisu i organów (art. 11 i 12 rozporządzenia 2022/2065): admin@kursy360.pl. Z użytkownikami porozumiewamy się po polsku, a z organami – po polsku lub po angielsku. Dane Usługodawcy znajdziesz w Regulaminie (§ 1) i w Polityce prywatności.